Sejm Walny - I - III - MMXXVI Wilno

[Michał Franciszek Lubomirski-Lisewicz]

Jak w dekrecie została opisana

Jeśli stwierdzimy, że wolentarze stają się częścią pospolitego ruszenia, to faktycznie. Ma to sens.

Nie rozumiem. Chcecie mnie zupełnie osłabić?

Panowie, wolentarze zostali oddani pod komendę Księcia Orańskiego, który to obecnie jako jedyny dowódca ściera się z wrogiem "na pierwszej Lini frontu". Pospolite ruszenie i piechota łanowa została oddana pod komendę Hetmana bo to już nie pojedyncze chorągwie czy partie, ale dywizje.
Mimo, że Wielki Admirał utracil ze swojego bezpośredniego dowodzenia 200 ludzi (jedna rota piechoty łanowej i jedna chorągiew wolentarska to sformował prywatnych dragonów, zaraz Szkatuła sfinansuje mu baterie dla Rygi, bo nie ma sensu formować ich wyżej na północ bo nie zdążą się sformowac i trafia w ręce wroga który prze na południe.
Mimo utraty tych 200, to po wejściu konstytucji w życie i dopełnieniu sformowania tych dywizji hetman będzie mieć pod sobą chyba coś koło 3 tyś nowego wojska. A on już jest w Inflantach. Wiadomo zanim przybędzie zwołane pospolite ruszenie z terenu Polesia, czy Rusi białej lub czarnej to minie może kilka dni. Nie mniej będzie to wsparcie może nawet w kluczowym momencie. Parawan padnie maksymalnie po kilku dniach, Armia główna ruszy na Rygę, zajmie jej to kilka dni zanim dotrze do niej, więc ten czas akurat idealnie minie by pospolite ruszenie I piechotą łanowa dotarła.

Achh, rozumiem. No tak. Król pisze o dekrecie, a ja myślałem o konstytucji. Już rozumiem, zgadza się. Moje niedopatrzenie.

[Fryderyk Orański]

Drodzy Panowie,
jako, że załatwiliśmy już sprawę Prus, podatków, nadania tytułu książęcego, przydomki dla władców omówiliśmy, w kwestiach dyplomacji ratyfikowalismy już Traktaty, to niewiele spraw pozostało.
Zostały nam: sprawa reformy odznaczeniowej (bez gotowych wszystkich odznaczeń nie ma sensu jej omawiać jeszcze); sprawa Estonii, jej przyszłego statusu (chyba nie ma co jeszcze jej omawiac poki trwa kampania); omówienie królewskiego programu zasiedleńczego, jego zasad; inne wnioski.
Zatem możemy albo omówić pomysł królewski lub też dopuścić do obrad Pisarza miejskiego Mikołaja Radziwiłła by przedstawił swoje pomysły na zmiany w gospodarce ziemskiej i miejskiej. Do takiego też rozwiązania byśmy się przychylali w pierwszej kolejności.
Później zaś moglibyśmy omówić nasz pomysł, zaś po nim zostałyby wnioski szlachty i tutaj oddalibyśmy głos Wielmożnemu Panu Michałowi Lisewiczowi, który miał pewne pomysły i co do regulaminu sejmu i co do pewnego nowego ruchu egzekucyjnego, ale też chyba coś jeszcze.
Czy się zgadzacie?

[Fryderyk Orański]

Nie widząc sprzeciwu zrobimy jak powiedzieliśmy. Wpierw poprawki do gospodarki wiejskiej i miejskiej.
Do obrad dopuszczamy pisarza miejskiego Mikołaja Radziwiłła. On przedstawi propozycje mieszczan na nowe budynki itd.